Rozliczenie konkubinatu – jak podzielić majątek w związku nieformalnym?

Jak rozliczyć związek nieformalny? Czy możesz od byłego partnera domagać się zapłaty za prowadzenie domu i wychowanie dzieci w związku nieformalnym? Jak rozliczyć nakłady w konkubinacie? Jak przeprowadzić podział majątku po zakończeniu konkubinatu?

W sprawie, która trafiła do Sądu Najwyższego, partnerzy pozostający przez wiele lat w konkubinacie, wspólnie mieszkali i wychowywali dzieci. Mężczyzna prowadził działalność gospodarczą, w której partnerka mu pomagała.

Kobieta działała w przekonaniu i w porozumieniu z parterem, że wybudowany dom oraz rozwijana działalność gospodarcza będą służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb rodziny, którą mieli stworzyć.

Związek jednak rozpadł się, a po rozstaniu całość majątku w tym dom oraz firma pozostały wyłączną własnością mężczyzny.

Kobieta postanowiła, więc wystąpić do sądu o rozliczenie konkubinatu, a dokładniej – o zwrot świadczenia nienależnego.

Mężczyzna w toku postępowania argumentował m.in., że:

• • związek od początku miał charakter czasowy, „celem było pozostawanie stron w nieformalnym związku partnerskim, nie bezterminowo” – dlatego zdaniem mężczyzny nie można było mówić o nieosiągnięciu celu związku,

• • prowadzenie domu czy pomoc w biznesie „wynikły z natury konkubinatu, przy tym były ekwiwalentne, równoważone wzajemnie, były zgodne z powinnościami moralnymi i czyniły zadość zasadom współżycia społecznego” – dlatego zdaniem mężczyzny powinny być uznane za świadczenia niepodlegające zwrotowi po zakończeniu nieformalnego związku,

• • partnerka nigdy nie pracowała, nie posiadała własnego majątku i nie przyczyniła się w żaden inny sposób do pomnażania majątku mężczyzny – świadczenie niemajątkowe kobiety, polegające na dbaniu o dom i zajmowaniu się wspólnymi dziećmi, stosownie do ustnego porozumienia stron, służyło bieżącej realizacji wspólnego życia”

Sąd Apelacyjny przyznał jednak rację kobiecie, iż świadczenia, których dokonywała w trakcie związku, stały się świadczeniami nienależnymi w chwili odpadnięcia ich celu, jakim było wspólne życie i zobowiązał mężczyznę do rozliczenia „dorobku”. Sąd uznał, że ”Powódka nie czyniłaby, bowiem tego rodzaju nakładów, gdyby miała świadomość, że nie dojdzie do zawarcia związku małżeńskiego, i dojdzie do rozstania stron. Należy przy tym zauważyć, że strony miały dzieci, co tym bardziej wskazywało na chęć założenia rodziny oraz sformalizowanie związku” (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2025 r., I CSK 969/25).

Czy jesteś w podobnej sytuacji?

1. Podział majątku po konkubinacie czy jest możliwy?

Podział majątku po konkubinacie jest możliwy. Jeśli nabywaliście wspólnie majątek, jesteście jego współwłaścicielami. Możesz również domagać się zwrotu zainwestowanych pieniędzy w majątek partnera oraz wykonanej na jego rzecz pracy na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

2. Czy podział majątku po konkubinacie odbywa się na takich samych zasadach jak podział majątku małżonków?

Nie. Podział majątku po związku nieformalnym odbywa się na innych zasadach. Konkubinat nie daje takich samych skutków prawnych jak małżeństwo. Nie ma wspólności majątkowej z mocy prawa. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy podstawy roszczenia.

3. Jak udowodnić nakłady na majątek partnera?

Skutecznie dochodzenie rozliczeń po ustaniu związku nieformalnego jest uzależnione od udowodnienia poniesionych nakładów. Jak je udowodnić?

• • Zeznaniami świadków

• • Faktury

• • Rachunki

• • Umowy

• • Potwierdzenia przelewów

• • Zdjęcia

• • Korespondencja

• • Oświadczenia

Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata w sprawie o rozliczenie konkubinatu?

Rozliczenie konkubinatu to nie tylko analiza dokumentów. To sprawy dotyczące wieloletnich relacji, wspólnych dzieci i często całego dorobku życia. Ustalenie wysokości roszczenia, właściwej podstawy prawnej i strategii dowodowej ma decydujące znaczenie. Jeżeli jesteś w podobnej sytuacji – warto działać świadomie i z profesjonalnym wsparciem.

Potrzebujesz pomocy? Zapraszam do kontaktu przez formularz!